Azerbaycan makamlarından alınan bilgilere göre Ağdam şehrine bağlı Orta Gervend köyünde ikamet eden küçük Fariz, dayısının evine giderken, Ermeni askerleri tarafından (sniper adı verilen keskin nişancıların uzun menzilli suikast silahıyla) atılan mermi başına isabet etmiş ve ağır yaralanan çocuk hastaneye götürülürken yolda hayatını kaybetmiştir.
[1]
Ermenistan ile Azerbaycan arasında, Karabağ bölgesinde, 1988 yılında başlayan çatışmalar zamanla topyekûn savaşa dönüşmüştür. Uluslar arası güçlerin devreye girmesiyle savaş 1994 yılına bir ateşkes ile durdurulmuştur. 9 Mayıs 1994 tarihinde Bişkek’te, daha önce Bağımsız Devletler Topluluğu Parlamenter Asamblesi Başkanı ile Azerbaycan, Ermenistan ve Kırgızistan Meclis Başkanları tarafından bir ateşkes protokolü imzalanmıştır. Protokol kısaca, Karabağ çevresinde çatışmaların kesilmesini ve uluslararası güçlerin bölgeye barış gücü olarak yerleştirilmesini içermektedir. Bu ateşkes ile Azerbaycan ile Ermenistan arasında yaşanan çatışmalar son bulmuş fakat henüz barış sağlanamamıştır.
Ateşkes sürecinde olunmasına rağmen (ki bu süreç Ermenistan tarafından sık sık ihlal edilmiştir. Sadece 2011 yılının Ocak ve Şubat aylarında Ermenistan Silahlı kuvvetleri tarafından 56 kez ateşkes ihlalinde bulunulmuştur.
[2]) yaşanan bu olayın kabul edilebilir hiçbir yanı yoktur! Savaş durumunda bile
sivillere hele hele kadınlara, yaşlılara ve
çocuklara dokunulmazken ateşkes durumunda olan iki ülke arasında yaşanan bu olayın dünya kamuoyunda gerekli tepkiyi görememiştir.
10 Mart günü Fransa Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada Fransa, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Minsk Grubu
[3] eşbaşkanı ülke olarak Dağlık Karabağ’da güç kullanımını kınamış ve taraflara azami itidal gösterme çağrısında bulunulmuştur.
[4] Fakat görüldüğü üzere bu açıklama sadece bölgede yaşanan çatışmalara yöneliktir.
Ermeni askerin kurşunuyla yaşamını yitiren 8 yaşındaki Fariz için herhangi bir kınama açıklaması dahi yapılmamıştır.
Azerbaycan Dışişleri Bakanı Elmar Memmedyarov tarafından telefonla aranarak bilgilendirilen AGİT eş başkanları, AGİT Özel Temsilcisi Anjey Kasprşik ve Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov
[5] konuya kayıtsız kalmayı tercih etmişlerdir.
Peki ya Türkiye?
Azerbaycan ile
“Tek Millet İki Devlet” anlayışıyla ilişkilerini yürüten Türkiye Cumhuriyeti yönetimi bu olay karşında ne yapmıştır? Tek satır dahi kınama yazısı yayınlamamıştır!
[6] TÜRKSAM Başkanı Sinan OĞAN’ın Türkiye’nin tepki vermesi gerektiğine dair çağrısı da şimdiye kadar cevaplandırılmamıştır. “Aynı olay Ermenistan tarafında yaşansaydı ne olurdu?” sorusunu düşündüğümüzde sanırım tek bir cevapla karşılaşıyoruz. “Tüm dünyada çok büyük yankı bulur, değil 9 gün sonra tek bir açıklama yapmamak, 9 saat içerisinde peş peşe kınama mesajları yayınlanırdı.”
Değerlendirme
Dağlık Karabağ sorunu sadece Azerbaycan Ermenistan ilişkilerini değil, aynı zamanda Ermenistan’ın Türkiye ile olan ilişkilerini belirleyen faktörlerden birisidir. Türkiye, Ermenistan’ın Karabağ bölgesindeki işgali ve Azerbaycan ile süregelen çatışmalar üzerine Nisan 1993 tarihinde Ermenistan ile olan sınır kapısını kapatmıştır.
Türkiye’nin Karabağ sorununun çözümü konusunda çabalarını arttırması ve Azerbaycan'ı daha çok desteklemeye devam etmesi gerekmektedir. Çünkü Türkiye’nin hiçbir zaman, kardeş ülke dediği, Azerbaycan’da yaşananları görmezden gelmek gibi bir olanağı yoktur. Her ne kadar Ermenistan yönetiminden “Türkiye Dağlık Karabağ sorununa karışmamalıdır.”[7] şeklinde açıklamalar yapılsa da Türkiye daha duyarlı davranarak Azerbaycan’ın ya da en azından 8 yaşında bir çocuk olan ve maalesef Ermenistan’ın keskin nişancı askerleri tarafından öldürülen Fariz Bedeleov’un arkasında olduğunu göstermelidir.
Aslıhan Güngörmez
[1] http://www.turkishny.com/hot-news1/50-hot-news/49290-ermeni-askerler-10-yandaki-azeri-cocuu-hedef-ald (Erişim Tarihi: Tarihi:10 Mart 2011)
[2] http://www.1news.com.tr/azerbaycan/siyaset/20110309035418621.html (Erişim Tarihi: 14 Mart 2011)
[3] AGİT Minsk Grubu Mart 1992 tarihinde oluşturulmuştur. Minsk Grubunun görevi Azerbaycan ve Ermenistan arasında Karabağ sorununa çözüm bulmak ve barışçıl yollar çerçevesinde sorunun çözümüne ilişkin belgeler hazırlamaktır.
[4] http://news.am/tur/news/50900.html (Erişim Tarihi: 11 Mart 2011)
[5]http://www.haberx.com/azerbaycan_disisleri_bakani_memmedyarov_ermenistani_kinadi(17,n,10610364,144).aspx (Erişim Tarihi: 11 Mart 2011)
[6] http://www.mfa.gov.tr/sub.tr.mfa?3fc6582e-a37b-40d1-847a-6914dc12fb60 (Erişim Tarihi: 15 Mart 2011)
[7] http://www.hurriyet.com.tr/dunya/17267749.asp (Erişim Tarihi: 14 Mart 2011)